Zespół Szkół nr 16 w Bydgoszczy

DOKUMENTY

Dokumenty

Program profilaktyczny

Program profilaktyczny
Preferujemy zdrowy styl życia!
Dbamy o środowisko naturalne!
Program przeznaczony dla uczniów klas I-VI Szkoły Podstawowej i
klas I-III Gimnazjum
Okres realizacji rok szkolny 2014/2015 – 2015/2016


Autorzy programu:
mgr Joanna Kaczmarek
mgr Anna Ostrowska

Wstęp

Od kilku już lat obserwujemy narastające zjawisko, wśród dzieci i młodzieży, braku dbałości o zdrowy styl życia. Uczniowie niechętnie uczestniczą w zajęciach wychowania fizycznego, ponadto zauważa się u nich brak dbałości o sposób odżywiania się i higienę życia codziennego. Zdrowe i odżywcze produkty zastępowane są często jedzeniem typu „fast food”, ruch na świeżym powietrzu siedzeniem przy komputerze, a ponadto uczniowie nie wykorzystują racjonalnie czasu (brak czasu na sen, na efektywną naukę). Ponadto bardzo niepokojącym zjawiskiem jest stosowanie przez uczniów i to w coraz młodszym wieku różnego rodzaju używek (papierosy, alkohol, narkotyki, dopalacze).
Problem uzależnień jest olbrzymim i bardzo szkodliwym zjawiskiem społecznym znanym na całym świecie. Coraz młodsze dzieci sięgają po narkotyki, już 9-10 latki mają za sobą pierwsze kontakty ze środkami psychoaktywnymi. Wiek inicjacji narkotycznej dzieci obniża się, a jednocześnie rośnie lęk dorosłych w obliczu zagrożenia narkomanią.
Obecnie młodzież ma dostęp do wielu- wcześniejszym pokoleniom nieznanych chemicznych i biologicznych substancji, o bardzo różnym oddziaływaniu na organizm, mniej lub bardziej niebezpiecznych, ryzykownych, silnej lub słabiej uzależniających. Używki stały się dostępne w wielu miejscach: w szkole, na ulicy, w dyskotece. Bardzo wielu rodziców, żyje w strachu przed tym, że ich dziecko któregoś dnia sięgnie po alkohol, papierosy, czy narkotyki.
Ponadto zauważa się także występowanie zjawiska, które z uzależnieniami ma związek, a mianowicie brak efektywnego i aktywnego spędzania czasu przez dzieci i młodzież. Telewizja, komputer i Internet stanowią często podstawowe zajęcie młodych ludzi w wolnym czasie. Zanika u młodzieży, a także często u dzieci potrzeba aktywności fizycznej (spacery, wycieczki, gry i zabawy na świeżym powietrzu).
Uznaliśmy, iż te zjawiska są zbyt ważne, aby nie zająć się nimi w sposób dogłębny, dlatego też mamy nadzieję, iż zajęcie się tymi zagadnieniami  poprzez szerokie spektrum działań opisanych w tym programie jeśli przynajmniej nie przyczyni się do zmniejszenia występowania tych zjawisk to  w sposób znaczący  uświadomi niebezpieczeństwa i konsekwencje, jakie niosą one za sobą.

Główne cele programu:
1.Podniesienie poziomu świadomości o zagrożeniach wynikających z prowadzenia niezdrowego trybu życia.
2.Podniesienie poziomu świadomości i wiedzy środowiska lokalnego (nauczyciele, uczniowie, rodzice) o zjawisku niezdrowego stylu życia wśród dzieci i młodzieży.
3.Zmniejszenie występowania wśród uczniów zjawisk niepożądanych (złe odżywianie, brak higieny osobistej, brak ruchu, brak efektywnego planowania czasu, stosowania używek) poprzez rozwój świadomości o potrzebie dbania o swój rozwój fizyczny i dbania o samopoczucie psychiczne i rozwój umysłowy.
- przekazanie informacji o szkodliwości i konsekwencjach, wynikających z złego odżywiania się, braku ruchu i złej organizacji czasu i stosowania używek
- przekazywanie uczniom informacji oraz udział w zajęciach warsztatowych, które pomogą uczniom nauczyć się właściwych zachowań i postaw prozdrowotnych
- uświadomienie potrzeby korzystania z różnych form pomocy (rodzice, nauczyciela, poradnie, instytucje)
4.Uświadomienie uczniom potrzeby i ważności dbania o swoje zdrowie zarówno fizyczne, jak i psychiczne oraz o rozwój emocjonalny i dydaktyczny (racjonalne i aktywne spędzanie czasu wolnego, radzenie sobie ze stresem, z wybuchami agresji, czy poczuciem osamotnienia i odrzucenia, niestosowanie używek, dbanie o rozwój fizyczny i psychiczny).
5.Kształtowanie postaw związanych z aktywnym trybem życia (uprawianie sportu, zdrowe odżywianie, planowanie czasu pracy i czasu wolnego, itp.)

6.Dbanie o środowisko naturalne, jako wsparcie dla zdrowego stylu życia

Planowane efekty:
• wzrost świadomości na temat zagrożeń wynikających z prowadzenia niezdrowego stylu życia i stosowania używek
• wzrost świadomości i wiedzy w środowisku lokalnym, dotyczącej tych zagadnień
• ograniczenie występowania zjawisk niepożądanych (otyłość, wady postawy, brak dbałości o higienę, brak aktywności fizycznej, stosowanie używek, itp.)
• wzrost ilości uczniów aktywnie spędzających czas wolny i racjonalnie odżywiających się oraz planujących czas wolny i czas pracy według zasad higienicznego trybu życia
• wzrost świadomości konsekwencji, jakie wynikają ze stosowania używek
• wzrost świadomości konieczności o dbania o środowisko naturalne

Szkolny program profilaktyczny: „Preferujemy zdrowy styl życia”, „Dbamy o środowisko naturalne”
zakłada realizację celów poprzez wykorzystanie strategii: informacyjnej, edukacyjnej, działań alternatywnych, wczesnej interwencji oraz zmian środowiskowych.
1.Strategia informacyjna ma na celu dostarczenie informacji na temat skutków zachowań ryzykownych i umożliwienie dokonywania racjonalnych wyborów:
• dostarczenie wiedzy na temat konsekwencji niezdrowego stylu życia
• dostarczenie informacji o korzyściach wynikających z aktywności fizycznej i dbałości o zdrowe odżywianie oraz zdrowie psychiczne
• dostarczanie informacji o skutkach stosowania używek
• dostarczenie informacji na temat degradacji środowiska naturalnego
• dostarczenie informacji o placówkach wspierających działania szkoły i rodziców  w zakresie tych zagadnień

2.Strategia edukacyjna ma na celu pomoc w rozwijaniu ważnych umiejętności psychologicznych i społecznych:
• umiejętność dbania o higienę osobistą
• nabywanie umiejętności w sferze zdrowego żywienia
• trenowanie umiejętności planowania czasu w ciągu dnia
• przedstawienie interesujących form spędzania czasu wolnego
• nabywanie umiejętności w sferze aktywności fizycznej
• kształtowanie świadomości dotyczącej konieczności zwracania się o pomoc w sytuacjach trudnych (osoby, instytucje)
• umiejętność podnoszenia poczucia własnej wartości poprzez aktywność fizyczną i umysłową
• podnoszenie świadomości wśród uczniów, iż dobra zabawa i ruch stanowi podstawę zdrowia fizycznego i psychicznego oraz stanowi alternatywę dla oglądania telewizji i gier komputerowych
• pobudzenie wrażliwości na potrzeby innych, umiejętność rozumienia innych
• nabywanie umiejętności radzenia sobie ze stresem i sytuacjami konfliktowymi
• konieczność dbania o środowisko naturalne, jako podstawy do realizacji zdrowego stylu życia

3.Strategia alternatyw ma na celu pomoc w zaspokajaniu potrzeb sukcesu, satysfakcji, przynależności poprzez działalność pozytywną alternatywną do zachowań niepożądanych:
• promowanie i nagradzanie pozytywnych postaw dzieci i młodzieży wobec aktywności fizycznej i zdrowego stylu życia
• organizacja konkursów dla uczniów dotyczących przeciwdziałaniu otyłości i biernemu spędzaniu czasu wolnego, konsekwencji stosowania używek, itp.
• promowanie aktywnego spędzania czasu wolnego (uprawianie sportu, jako formy rozładowania emocji negatywnych (gniew, frustracja, poczucie niższości), wywoływania emocji pozytywnych (radość, poczucie sukcesu) i niwelacji poziomu stresu oraz działania dla podnoszenia poczucia własnej wartości
• organizowanie zajęć sportowych, artystycznych, społecznych wdrażających dzieci i młodzież do aktywnego i twórczego życia
• uwrażliwianie uczniów na potrzeby innych oraz dbałość o swoje zdrowie fizyczne i psychiczne
• stwarzanie możliwości dzieciom i młodzieży do zaangażowania się w działalność akceptowaną społecznie i satysfakcjonującą- zawody sportowe i zajęcia pozalekcyjne
• uwrażliwienie uczniów na potrzebę dbania o środowisko naturalne

4.Startegia interwencyjna ma na celu pomoc zarówno indywidualną, jak i grupową uczniom w zidentyfikowaniu i rozwiązaniu konkretnej sytuacji kryzysowej:
• wspieranie uczniów, którzy  dbają o swoje zdrowie i kondycję fizyczną
• motywowanie uczniów, nie dbających o swoje zdrowie do zmiany postawy
• uświadomienie potrzeby kontroli sposobu odżywiania i spędzania czasu wolnego u uczniów i młodzieży
• uświadomienie potrzeby higienicznego stylu życia dla lepszych efektów dydaktycznych
• uświadomienie konieczności dbania o higienę osobistą, zdrowe jedzenie i potrzebę ruchu
• utworzenie punktu informacyjnego dla uczniów szkoły (pielęgniarka, pedagog, nauczyciele biologii)
• „Dzień aktywności fizycznej”- dzień sportu
• „Dzień przeciwko używkom”- dzień profilaktyki
• stosowanie pozytywnych wzmocnień w stosunku do uczniów z problemami
• uświadomienie konieczności korzystania z różnych form pomocy (terapie) oraz konsultacji w specjalistycznych ośrodkach
• nabycie umiejętności odmawiania w przypadku używek
• nabycie umiejętności dbania o środowisko naturalne

5.Strategia zmian środowiskowych ma na celu oddziaływanie na całe środowisko życia dziecka dla wywołania zmian i wzmocnienie nabytych umiejętności społecznych i psychologicznych:
• edukacja środowiska lokalnego dotycząca tematu niezdrowego stylu życia, skutków i sposobów przeciwdziałania temu zjawisku oraz konieczności dbania o środowisko naturalne
• współpraca z rodzicami w zakresie zapobiegania tym problemom w środowisku szkolnym i rodzinnym
• prezentacja na szerszym forum- Rada Osiedla, Rada Rodziców publikacji specjalistów w dziedzinie przeciwdziałania tym zjawiskom
• organizowanie imprez profilaktycznych (przedstawień, konkursów, akcji o zasięgu szkolnym i lokalnym)

Metody pracy

Zajęcia prowadzone będą metodami aktywizującymi, tzn. w taki sposób, aby umożliwić uczniom aktywne doświadczanie i przeżywanie tego, co jest tematem zajęć.
Podczas realizacji programu korzystać będziemy z różnych technik, dostosowując je tak, aby wzbudziły zainteresowanie wśród uczniów, wpłynęły na poziom aktywności.
Należą do nich, np.:
• rysunki- są jedną z form swobodnej ekspresji, umożliwiają uczniom uzewnętrznienie swoich przeżyć oraz doświadczeń i wiedzy o otaczającym świecie. Rysunki pozwalają na uwolnienie się od napięć psychicznych poprzez wyrażanie w formie plastycznej swoich, często bolesnych przeżyć i doświadczeń. Pozwala także przeżycie sukcesu oraz lepsze wzajemne porozumienie się poprzez niewerbalny przekaz
• burza mózgów- celem jest stworzenie pomysłów na rozwiązanie określonego problemu. Umożliwia ona otrzymanie dużej ilości propozycji w stosunkowo krótkim czasie. Pozwala na przełamanie sztywności myślenia, wyzwala potencjał twórczy i zapewnia udział wszystkich uczniów
• gry i zabawy- technika idealna do rozładowywania napięć, utrudniających realizację zajęć lub w przypadku, gdy aktywność jest zbyt niska
• praca w małych grupach- może być bardzo efektywna, gdy temat dotyczy ważnych problemów emocjonalnych i wyjątkowych sytuacji. Mała grupa może zapewnić dobre samopoczucie uczniom, którzy mają kłopoty w wypowiadaniu się na forum klasy

Ewaluacja i ocena programu
Ewaluacja zostanie przeprowadzona w celu:
- sprawdzenia efektywności działań wychowawczych zawartych w programie
- udoskonalenia programu po uwzględnieniu opinii nauczycieli, uczniów i rodziców
- aktualizacji zagadnień
- podniesienia skuteczności oddziaływań wychowawczych
Ewaluacja zostanie prowadzona na bieżąco poprzez obserwację zachowań uczniów oraz za pomocą ankiety po zrealizowaniu całego cyklu programu. Ponadto program poddany zostanie ocenie pod względem doboru działań profilaktycznych, metod i innych kryteriów.

Zespół Szkół nr 16 w Bydgoszczy

© 2016 All Rights Reserved

Adres szkoły
Dane kontaktowe:
ul.Koronowska 74, 85-405 Bydgoszcz
Dyrekcja: mgr Grażyna Lewandowska

E -mail: zsnr16@bip.oswiata.bydgoszcz.pl
Telefon: +48 52 32 77 794
Fax:  +48 52 32 77 794